Ontspannen? Waarom zou je!

Ofwel: over de voordelen van je ingebouwde rempedaal.

HAASENKPONIJN3

Direct naar de voordelen van ontspannen: scroll naar beneden.

Wil je ook begrijpen waarom? Lees eerst verder.

 

Lesje biologie. Jij bent eigenaar van twee zenuwstelsels, namelijk:

  1. je centrale zenuwstelsel dat onder invloed staat van onze wil. Hiermee kun je denken, spreken, je spieren aansturen, bewegen.
  2. je autonome zenuwstelsel dat automatisch bijna alle onbewuste functies en processen in je lichaam regelt, zoals je ademhaling, je hartslag, je bloeddruk, de energieproductie, je spijsvertering en je stofwisseling. Deze processen staan niet onder invloed van onze wil; we kunnen dit slechts indirect beïnvloeden (b.v. door ontspannings- en ademhalingsoefeningen).

Gaspedaal en rempedaal

De hoofdrol in dit verhaal is voor het autonome zenuwstelsel. Dit bestaat uit twee regelsystemen met een tegengestelde werking: de sympathicus en de parasympathicus. Als het ene systeem actief is, is het andere in rust (en andersom). Ze kunnen niet tegelijk actief zijn. De systemen behoren elkaar af te wisselen om gezond te blijven.

De sympathicus is het gaspedaal van je lichaam. Deze stelt je in staat te overleven in bedreigende situaties, te vechten, te vluchten, alert te zijn, arbeid te verrichten en te presteren. Het hormoon dat hierbij hoort is adrenaline en het kernwoord is actie. In de gaspedaal-stand stijgen je hartslag, bloeddruk en spierspanning, versnelt je ademhaling, is het stresssysteem actief, ga je meer transpireren, verbruikt je lichaam energie, terwijl je spijsvertering op een laag pitje komt te staan.

De parasympathicus is je rempedaal en de acculader van je lichaam. Deze stuurt herstel, reparatie, opbouw, rust en lichamelijke ontspanning aan. Als de parasympathicus actief is daalt je hartslag en je bloeddruk, ontspannen je spieren, normaliseert je ademhaling en wordt  voedsel weer verteerd. Het kernwoord is herstel.

Lang leve de parasympathicus!

We leven in het Tijdperk van de Sympathicus. ‘Druk zijn’ isschildpad de tijdgeest. ‘Doorpakken’ een gewaardeerde karaktereigenschap. De eisen vanuit de maatschappij en die we onszelf en elkaar opleggen liegen er niet om. We leren te werken, presteren, ons in te zetten en aan te pakken. We doen voortdurend een beroep op ons gaspedaal, dat ongemerkt steeds een klein beetje verder wordt ingetrapt. Je lichaam kan echter niet voortdurend in een verhoogde staat van paraatheid zijn. Als dit te lang aanhoudt ontstaat er chronische stress.

De sympathicus en de parasympathicus zijn fysiologisch een twee-eenheid. Gezien het stressniveau in ons dagelijks leven is het de hoogste tijd deze essentie niet alleen te begrijpen, maar deze ook te voelen en er naar te handelen. D.w.z. op tijd terugschakelen, leren ontspannen en opladen. We managen van alles, maar onze eigen balans en vitaliteit is vaak kind van de rekening. Neem je verantwoordelijkheid en wordt een parasympathisant!

De parasympathicus kun je niet zelf regelen, maar wél beïnvloeden door aan de slag te gaan met je gedrags- en denkpatronen, ontspannings- en ademhalingsoefeningen en beweging. Dat gaat je positieve effecten opleveren op de korte én lange termijn!

Ontspanning: de voordelen spreken voor zich!

1. Voor het behalen van topprestaties. Veel mensen die topprestaties leveren verkeren vaak vlak voor – en vaak ook tijdens – die prestatie in een geestestoestand van innerlijke kalmte. Topatleten, sportbeoefenaars, musici en chirurgen blijken vaak over het vermogen te beschikken om heel rustig te worden, waardoor ze zich volledig op hun doel en taken kunnen concentreren. Door rust te creëren kun je jezelf volledig aan iets wijden wanneer dat nodig is en tot prestaties komen, die je misschien wel niet voor mogelijk had gehouden.

2. Het beste uit je prachtige brein. Door spanning krijgen je spieren prioriteit. Die staan paraat in de vlucht/vechtreactie om in actie te komen: ‘zet je maar schrap’. Dat vraagt meer energie en bloed dan tijdens ontspanning. Waar komt dat vandaan? Energie en bloed worden onttrokken aan je organen (ai, darmklachten) en, jawel, aan het brein. Het vermogen om te denken en te concentreren verminderd daardoor sterk. Ontspanning daarentegen heeft een sterk verbeterend effect op:

  • Je concentratievermogen
  • Je vermogen om beslissingen te nemen: sneller en meer weloverwogen
  • Je leervermogen en vermogen om informatie op te nemen

3. Een scherpere focus. Onze hersenen werken het best als we ons focussen. Speciaal het focussen op één ding is goed voor de mentale ontspanning. Onderzoek heeft uitgewezen dat we onszelf helemaal geen tijd besparen als we multitasken. Ook is het niet rustgevend: je bloeddruk stijgt, je hart gaat sneller kloppen en je lichaamstemperatuur gaat omhoog. Het blijkt zelfs dat we veel meer gedaan krijgen wanneer we de dingen één voor één aanpakken

4. Bewuster leven, doordat je meer in het hier-en-nu aanwezig bent in plaats van ons leven vooral in gedachten te leven. Want vaak zitten we, geleid door allerlei gedachten, met onze aandacht bij het verleden en bij de toekomst. Het hier-en-nu staat dan veelal ten dienste van dat verleden en die toekomst en wordt to-do tijd. Bewuster in het hier-en-nu zijn met je aandacht verdiept onze relatie met onze naasten en met onszelf.

5. Een gebalanceerd autonoom zenuwstelsel

  • Onze weerstand en ons immuunsysteem gaan beter werken. Op die manier worden we weerbaarder en dus zijn we minder snel ziek. En… je herstelt sneller na ziekte.
  • Vermindering van stresssymtomen. 
  • Je gaat beter slapen. Dit verhoogt je concentratie, energie en vertraagt het proces van veroudering.
  • Kalm gemoed/innerlijke rust.
  • Draagt bij aan je opgewekte humeur.
  • Ontspanning is goed voor je figuur! Van stress kan je gewicht aankomen, want je metabolisme raakt van slag.
  • Je reageert beter op stress 🙂 !

6. Je kunt je hobby weer uit de kast halen. Een hobby is helemaal anno 2015! Veel mensen kijken ter ontspanning hele avonden televisie of zitten op sociale media. Daarmee is op zich niks mis, maar je moet je wel beseffen dat deze activiteiten zorgen voor een vrijwel ononderbroken stroom van prikkels. Je kunt zo nooit werkelijk tot rust komen. Lichamelijk kom je misschien wel tot rust, maar je hersenen blijven aan het werk. Meditatie, een bad nemen en wandelen zijn goede rustgevers. Maar ook het uitoefenen van een hobby behoort tot de mogelijkheden.

Het gaat er niet om dat je niets aan het doen bent; het gaat erom dat je tot jezélf komt. En dat kan heel goed door heel geconcentreerd met één bepaalde handeling bezig te zijn. Het kan dan gaan om het uitoefenen van een sport, het bespelen van een instrument of een andere kunstvorm, knutselen aan een auto, brommer of fiets, tuinieren, etc.

7. En bovendien: geniet ervan! We willen je uitnodigen om ontspanning en rust niet louter als noodzaak te zien, maar ook om van te genieten. Het is part of life! Dat wordt veel vergeten. Ontspanning, rust en herstel staan in onze gedachten vaak ten dienste van actie, inspanning en werken of zijn er een vervelende onderbreking van: ‘ik moet even zitten, dan kan ik dadelijk er weer tegenaan.’ Uitstel ligt op de loer. Vergeet deze benadering maar. Ontspanning brengt je meer kwaliteit van leven én dichter bij je (werk)doelen.

TIP: YOGAOEFENING OM PARASYMPATHISCH SYSTEEM TE STIMULEREN

figuurtjeyogapaintYoga-ademoefeningen: wanneer het parasympatisch zenuwstelsel langere tijd onder druk staat, stijgen je adrenalineproductie, bloeddruk en hartritme. Dit kan je tegengaan door via een diepe ademhaling een relaxerende reactie te activeren in je parasympatisch systeem. Met andere woorden, door lange rustige ademhaling activeer je het parasympatisch zenuwstelsel.

Wisselademhaling (nadi sodhana)

  1. Je zit rechtop. Breng je rechterhand voor je neus. Wijs- en middelvinger breng je naar het punt tussen je wenkbrauwen. Je rechterarm eventueel tegen je bovenlichaam ter ondersteuning en/of je linkerhand onder je rechterelleboog.
  2. Adem eerst rustig een paar keer in door je neus en uit door je mond. Daarna adem een aantal keer je door je neus in en uit. Adem rustig vanuit en naar je buik toe.
  3. Dan sluit je na de uitademing met je duim je rechterneusgat af. Adem in langs je linker neusgat, sluit die af met je ringvinger en/of pink, adem uit langs je rechterneusgat. Zo ga je door: in door rechter, sluit af, uit door linker. Dit is één ademcyclus.
  4. Doe dit in totaal 5 cyclussen. Later kun je opbouwen naar 10 of 15 ademhalingen.
  5. Adem nog een aantal keer in en uit door je neus. Rond de oefening af en voel na wat het effect is.

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s